top of page

ਪੰਜ ਚੋਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪਾਰਟਸ: ਸਿੱਖ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਾਮ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਨਜ਼ਰੀਆ

Audio cover
ਸੁਣੋ: ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਲੇਖ

ਪੰਜ ਚੋਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪਾਰਟਸ: ਸਿੱਖ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਾਮ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅੰਦਰ ਪੰਜ ਚੋਰ — ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ — ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਕਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ IFS (ਇੰਟਰਨਲ ਫੈਮਿਲੀ ਸਿਸਟਮਜ਼) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਰਟਸ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਆਲੂ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਿੱਖ ਆਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਰਮ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਲਾਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।


ਕਾਮ (ਇੱਛਾ) — ਚਾਹਤ ਦੇ ਪਾਰਟ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ

IFS ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪਾਰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਇਰਾਦਾ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਮ, ਜਦੋਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਅਤਿ ਚਾਹਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਅਕਸਰ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਜੁੜਾਵ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਨਾਗਰੁ ਪੂਛੁ।” IFS ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਰਟ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਾਂ — ਤੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?


ਕ੍ਰੋਧ (ਗੁੱਸਾ) — ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਪਾਰਟ

ਕ੍ਰੋਧ ਅਕਸਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਨਿਆਇ ਜਾਂ ਅਪਮਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। IFS ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ — “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਓ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।” ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਵਾਦ ਹੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।


ਲੋਭ (ਲਾਲਚ) — ਡਰ ਦੇ ਪਾਰਟ ਦਾ ਚਿਹਰਾ

ਲੋਭ ਕਈ ਵਾਰ ਕਮੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — “ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।” ਇਹ ਪਾਰਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਬਿਨਸੈ ਨਹੀ।” IFS ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਰਟ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ — ਇਸਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ Self-energy ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾਂ ਕਿ ਬਾਹਰਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ।


ਮੋਹ (ਅਸਕਤਤਾ) — ਜੁੜਾਵ ਦਾ ਪਾਰਟ

ਮੋਹ ਸਾਡੇ ਜੁੜਾਵ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਬੇਲਗਾਮ ਰੂਪ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾ ਜੁੜਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਹੈ। IFS ਸਿੱਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਰਟ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਕਰੀਏ — “ਤੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?” ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਾਰਟ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਅਹੰਕਾਰ (ਹੰਕਾਰ) — ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਰਟ

ਅਹੰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਵੈ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਸਭੁ ਜਗੁ ਖੋਇਆ।” IFS ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪਾਰਟ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੀਏ — ਇਸਨੂੰ ਦਿਖਾਈਏ ਕਿ ਅਸਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਹੈ।


ਦਿਆਲੂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਸਿੱਖ

IFS ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਲਾਜ ਜੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟਸ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਬਦਲਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਾਂਤਿ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ — ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

IFS ਦੇ Self-energy ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਗੁਰਮੁਖਤਾ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸਲੀ ਚੰਗਾਈ ਉਹਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਰ ਪਾਰਟ ਨਾਲ ਦਿਲੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਾਂ — ਬਿਨਾਂ ਡਰ, ਬਿਨਾਂ ਨਫ਼ਰਤ, ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਰ ਨਾਲ।

 
 
 

Comments


Internal Family Systems (IFS) 

bottom of page