ਥੈਰਪੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ: ਕੀ IFS ਮੇਰੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਥੈਰਪੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ: ਕੀ IFS ਮੇਰੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਰਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਅਤੇ IFS (ਇੰਟਰਨਲ ਫੈਮਿਲੀ ਸਿਸਟਮਜ਼) ਵੀ ਇਸੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਕਈ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: ਕੀ ਥੈਰਪੀ ਜਾਂ IFS ਕਰਨਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਕਿ IFS ਸਿੱਖ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਜੀਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।

❓ਕੀ IFS ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। IFS ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਨ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਉਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ — “ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਸੁ ਆਪੁ ਜਾਣੈ।” IFS ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ (parts) ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ Naam ਅਤੇ ਦਿਆ ਨਾਲ ਜੀਉਣ ਯੋਗ ਬਣ ਸਕੀਏ।

❓ਕੀ ਥੈਰਪੀ ਕਰਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ?

IFS ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅੰਦਰਲੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ਤਾ ਸਹੁ ਜਾਣੈ।” ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਾਰਟਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਤਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਥੈਰਪੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਸਾਧਨ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

❓ਕੀ IFS ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮੀ ਮਾਡਲ ਹੈ?

IFS ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਰੂਹਾਨੀ ਤੱਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। IFS ਦਾ “Self-energy” ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ “ਜੋਤ ਸਰੂਪ” ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ Naam ਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਓਥੇ ਸਵੈ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ।

❓ਕੀ IFS ਗੁਰਮੁਖ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ। IFS ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਾਨੂੰ ਸਵੈ-ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਸਵੈ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਦੇ ਮਨਮੁਖ ਤੋਂ ਗੁਰਮੁਖ ਤੱਕ ਦੇ ਰਾਹ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਡਰ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ Naam ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਗੁਰਮੁਖਤਾ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਾਂ — ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਜਿੱਥੇ ਸਵੈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

❓ਕੀ IFS ਮੇਰੇ ਸਿਮਰਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏਗਾ?

ਕਤਈ ਨਹੀਂ। IFS ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ Unblending ਕਰਦੇ ਹਾਂ — ਅਰਥਾਤ ਮਨ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਸਵੈ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੇ ਹਾਂ — ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਿਮਰਨ ਹੋਰ ਸਾਫ਼, ਹੋਰ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Naam Simran ਅਤੇ IFS ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਕੋ ਹੈ: ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕਤਾ।

❓IFS ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਇਕੱਠੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ Naam ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; IFS ਸਾਨੂੰ ਮਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਅਤੇ ਰੂਹ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਦਾ ਹੈ — ਜਿੱਥੇ ਆਤਮਕ ਅਭਿਆਸ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਜੀਉਂਦੀ ਦਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

IFS ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਮਾਰਗ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਹਨ। ਥੈਰਪੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੁਰਤ — Naam, ਦਿਆ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਗਿਆਨ — ਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: “ਗੁਰੁ ਪਰਸਾਦੀ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ।”IFS ਇਸੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ — ਸਵੈ ਦੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ।